Historia wianków
Wianek - rodzaj nakrycia głowy upleciony z ziół,kwiatów lub innych roślin, pojawił się już w kulturach starożytnych Europy i innych kontynentów. Ubierano go na głowę, ramiona oraz nogi osób poddawanych obrzędom, lub czczonych.
Tradycyjnie noszony był przez dziewczęta, stąd stał się symbolem niewinności. O kobiecie zamężnej mówiło się, że "straciła wianek". Zgodnie z polską, a także ogólnosłowiańską tradycją, panna młoda oddaje go druhnom podczas weselnych oczepin.
Wianek pojawia się też na wielu obrazach o treści religijnej. Biały jest stałym elementem stroju dziewczynek przystępujących do Pierwszej Komunii. Powszechnie zakłada się go także do strojów ludowych w większości krajów Europy.
Już w starożytnej Persji noszono wianki w czasie uroczystości religijnych, w antycznym Rzymie przysługiwały władcom i zakładane były dla podkreślenia rangi uroczystości. Od 776 p.n.e laurowy wieniec ozdabiał głowę zwycięzcy starożytnych olimpiad. Po zakończeniu uroczystości wieszano go na ścianie. Izraelskie dziewice nosiły wieńce z mirtu, ateńskie narzeczone — z głogu wzmocnione cierniami, rzymskie — z werbeny lub oliwki, nowożytne — bukiety lilii, kwiatu pomarańczy, mirtu. Wieniec z róż w Izraelu symbolizował bezbożnictwo. Uwieńczano nimi także posągi bogów- wawrzynowy przypisany był Apollinowi, dębowy - Zeusowi, mirtowy- Afrodycie, winorośl- Dionizosowi, kłosy zboża- Demeter, oliwka Atenie. Wieniec z siedmiu gwiazd w mitologii greckiej oznaczał światło rozświetlające - podarunek Dionizosa dla Ariadny. Wieniec z liści dębowych — atrybut bóstw nieba. Wieniec z różnych kwiatów — uosobienie Złotego Wieku i Azji. Podobnie jak ludzi żywych w znaczących momentach życia, tak i zmarłych uwieńczano dla zapewnienia im opieki bogów. Wierzono też, że energia żywotna rośliny wnika w człowieka, chroniąc go i pomagając.
Najdawniejszą grecko -rzymską ozdobą głowy była przepaska wełniana lub płócienna (gr. diddema), służąca pierwotnie do ujęcia długich włosów. Z czasem rozwinięciem przepasek stały się ozdobne wieńce roślinne potem metalowe, wreszcie diademy, korony królów, cesarzy i książąt, pierwotnie jako oznaka honorowa, później atrybut sprawowanej władzy.
Wianek uznany został za symbol dziewictwa, dlatego też nie można było zrozumieć, dlaczego Dobrawa – żona Mieszka i matka Chrobrego- nosiła go jeszcze w podeszłym wieku. W Polsce, odgrywał on rolę znaczniejszą niż gdziekolwiek indziej, szczególnie przy zaręczynach i ślubach. Pod wpływem wsi niemieckiej i kościoła wymieniany był z czasem na pierścionki głównie wśród ludu, rzadziej wśród szlachty. Dziewczęta wiły wianki w wieczór dziewiczy z ruty, rozmarynu i mirtu. Zdarzało się, że kupowano gotowe z róż, a czasami sztuczne, a u ludu robione były z kwiatów papierowych ozdobionych dodatkowo blaszkami i świecidełkami. Symbolizujący dziewictwo wieniec, w czasie wesela zastępowany był czepcem, po uprzednim obcięciu warkocza.
Źródła ikonograficzne z XV wieku zawierają nieliczne informacje o strojnych girlandach -wieńcach wykonanych z pawich piór.
Ozdoby głowy w formie wianka nosili także mężczyźni. Zygmunt I zamiast czapki ubierał latem jego różaną wersję. Zdarzało się, że nawet duchowni na czas tańców przyozdabiali nimi głowy. Wianki wyszły z mody w epoce renesansu.
W XVI wieku francuskie słowo chapeau oznaczało wianek. W tym okresie wykonywane były one ze świeżych róż i storczyków, według zasad określanych regulaminem cechowym. Osoba, która zajmowała się ich wyplataniem nie mogła w niedzielę zbierać ziół ani kwiatów oraz zlecać takiego zajęcia innym („Księga Rzemiosł). Ponieważ w niedzielę i święta kobiety chciały byś szczególnie eleganckie wszystkie przygotowania w tym zakresie wykonywane były w sobotę.
W polskiej tradycji wianki weselne były zazwyczaj zróżnicowane. Dziewice ubierały grube, zielone -w formie pierścienia, wykonywane z mirtu lub rozmarynu, często ozdobione zwisającą z tyłu zieloną wstążką. Te które nie oplatały głowy w całości, przeznaczone były dla dziewcząt źle się prowadzących. Panny z dzieckiem mogły ubrać jedynie wianek z suszu.
Do tej pory przetrwał poetycki zwyczaj puszczania na wodę płynącą wianków w wieczór sobótkowy. W tym celu zbierają się dziewczęta, które rzucają swe wianki na wodę, a chłopcy w łódkach gonią za nimi. W ten sposób wróżą o zamążpójściu według tego czyj wianek który młodzieniec złowi.
Wianki nadal istnieją w historii kultury- niosąc za sobą mocną symbolikę - kilku tysięcy lat historii Stanowią niezwykle wdzięczne źródło inspiracji i fascynujących tematów dla twórców mody i sztuki.
autor Magdalena Makarewicz
Wianki
Brak komentarzy
Prosze się zalogować aby móc dodawać komentarze.
Moda - Trendy
Twoja przeglądarka nie posiada wtyczki pozwalającej na oglądanie elementów w tej technologii.
Aby pobrać wtyczkę przejdź pod adres:
http://get.adobe.com/flashplayer/